Conservatie
..................................................................................................................................

Introductie | Bedreigingen | Oplossingen | Wat kan U doen?

Paraplu soort voor regenwoud conservatie
Een organisme kan beschouwd worden als een paraplusoort wanneer deze soort in sterke mate bepalend is voor de vorming en het voortbestaan van het ecosysteem. Zo kunnen grote aantallen soorten voorzien worden van hun behoeften als deze soort voorzien is.
Orang-oetans zijn buitengewoon gevoelig voor verstoring van hun leefgebied. Ze hebben zich gespecialiseerd in het voeden van fruit van boomsoorten die slechts sporadisch voorkomen. Gemiddeld is 35% van de boomsoorten die voorkomen soorten die gegeten kunnen worden door orang-oetans. Als gevolg van deze gevoeligheid kan de orang-oetan als een belangrijke vertegenwoordiger van de biodiversiteit van regenwouden in Indonesië en Maleisië worden beschouwd.
Tussen orang-oetans en hun habitat heerst een wederzijdse afhankelijkheid. Orang-oetans dienen als zaadverspreiders en als roofdieren die helpen de soortendiversiteit van de bossen waarin ze leven te handhaven. Daarom is de aanwezigheid van orang-oetans een goede indicator van de biologische diversiteit van de Aziatische regenwouden van het Zuidoosten. Als de orang-oetans bij normale dichtheid aanwezig zijn, dan zal het gebied waarschijnlijk ook minstens vijf andere soorten primaten, minstens vijf soorten van neushoornvogels, minstens 50 verschillende fruitboom soorten, en 15 lianen soorten bevatten. Kortom, de orang-oetan is een uitstekende paraplusoort voor regenwoudbehoud. Deze vereisten van soorten, met betrekking tot gebied en habitat, zijn bij de orang-oetan dusdanig dat als conservatie van de orang-oetan centraal staat, de biodiversiteit van soorten binnen zijn gebied ook automatisch bewaard blijven.

De Sumatraanse en de Borneose orang-oetan zijn in 2008 geclassificeerd als kritisch bedreigd en bedreigd (zie Rode Lijst IUCN van Bedreigde Soorten, www.iucnredlist.org).

Een taxon is Kritisch Bedreigd/Bedreigd wanneer het een extreem hoge kans heeft tot uitsterven in zijn nabije toekomst, zoals beschreven door de volgende criteria:
1. De vermindering van de populatie in de vorm van een waargenomen, geschatte, geconcludeerde of veronderstelde vermindering van minstens 80%/50% over de laatste 10 jaar of drie generaties.
2. Het gebied waarin de soort voorkomt is geschat kleiner te zijn dan 100 km2, het leefgebied wordt geschat op minder dan 10 km2/500 km2), de schatting dat het leefgebied zeer gefragmenteerd is of is gebaseerd op slechts één locatie.
3. De populatie is geschat op minder dan 250/2500 volwassen individuen.
4. De waarschijnlijkheid van uitsterven in de wildernis is hoger dan 50%/20% binnen 10/20 jaar of drie/vijf generaties, afhankelijk van wat langer is.

Reisadvies voor toeristen
Orang-oetan centers spelen een belangrijke rol in de conservatie van de soort op Sumatra en Borneo. Reizigers kunnen deze centers bezoeken en helpen hiermee de lokale mensen met het behouden van hun baan en ze vergroten het bewustzijn over de natuur die lokale mensen hebben. Sommige orang-oetan centers die bezocht kunnen worden in Indonesie en Maleisie zijn:

> Ketambe dorpje (Kutacane, Aceh, Sumatra); een rustieke plek waar je wilde orang-oetans in hun natuurlijk omgeving kan zien.
> Bukit Lawang (Medan, Noord Sumatra, Sumatra); een toeristische plek met wilde, semi-wilde en geintroduceerde orang-oetans. Wees alert en goed geinformeerd, veel gidsen falen de onderstaande regels.
> Tanjung Puting (Pangkalan Bun, Centraal Kalimantan, Borneo); met wilde, semi-wilde en geintroduceerde orang-oetans.
> BOS Samboja Lestari Project (Balikpapan, Oost Kalimantan, Borneo); een buitengewoon reintroductie programma.
> Kinabatangan (Sandakan, Sabah, Borneo).

Houd je aan de volgende regels als je naar een van de centers gaat:
1. Neem alleen lokale gidsen (stimuleer de lokale economie).
2. Verstoor geen orang-oetans door op bomen te slaan en te schreeuwen (volgende keer wil je ze nog zien, toch?)
3. Geef geen voedsel aan de orang-oetans (het is heel belangrijk dat ze hun eigen voedsel zoeken en vinden om zelfstandig te kunnen overleven).
4. Kom niet dichterbij dan 10 meter van de orang-oetans (ziekte overdracht!).
5. Maak geen foto’s van de orang-oetans met flits.
6. Als jouw gids in een van de bovenstaande regels faalt, laat het hem weten.
7. Geniet van hoe de orang-oetans bewegen, spelen, rusten, voeden en hun nest bouwen.